|
Wpisa³: Administrator
|
Jeszcze dzisiaj mo¿na znale¼æ wielu zwolenników Kartezjañskiej filozofii, wg której zwierzêta nie maja ¶wiadomo¶ci.
Zgodnie z t± teori± Kartezjusz twierdzi³, i¿ pies jest tylko swego rodzaju mechanizmem, skonstruowanym z biologicznych odpowiedników uk³adów mechanicznych przek³adni i kr±¿ków. Zwierzêta te¿ mia³y nie posiadaæ uczuæ i nie odczuwaæ bólu. Teorie tê rozwin±³ w pó¼niejszym czasie francuski filozof Nicolas Malebranche. Najsmutniejsze jest to, i¿ przez wiele wieków ludzie znajdowali w tej teorii usprawiedliwienie dla najobrzydliwszych praktyk, jakich dopuszczali siê na zwierzêtach.
Neurologiczny mechanizm odczuwania bólu jest niemal identyczny u psów i ludzi. W obu przypadkach pierwsze sygna³y bólu pochodz± od wolnych zakoñczeñ nerwowych w skórze, i ¶cie¿kami nerwowymi wiod± od receptorów do mózgu. Sk±d wiêc wziê³y siê w±tpliwo¶ci co do odczuwania przez psy bólu?
Wynika to zapewne z faktu, i¿ psy nie okazuj± tak jak ludzie bólu. Cz³owiek manifestuje swój ból poniewa¿ ma to sk³oniæ innych przedstawicieli jego gatunku do okazania mu pomocy czy te¿ wspó³czucia. Natomiast psy to drapie¿cy, a ich strategia my¶liwska polega na koncentrowaniu uwagi na najs³abszych osobnikach w stadzie. Okazanie bólu jest wiêc niejako zaproszeniem do ataku. Podobnie jest w stadzie, gdyby jaki¶ osobnik okazywa³ zbyt intensywnie ból, sprowokowa³by osobniki stoj±ce od niego ni¿ej w hierarchii, do zajêcia jego pozycji.
Mo¿emy wiêc stwierdziæ, ¿e gdy pies zaczyna skomleæ, piszczeæ , ból sta³ siê tak silny, ¿e przewa¿a nad instynktownym zachowaniem pow¶ci±gliwo¶ci. Najczê¶ciej jednak okazywanymi objawami s±: ziajanie, przyspieszony oddech, dr¿enie, dreszcze, czasem pies le¿y nieruchomo - bardzo niechêtnie zmieniaj±c pozycjê. Mo¿e równie¿ odsuwaæ siê lub okazywaæ agresjê , gdy bêdziemy próbowali go dotkn±æ lub zbli¿yæ siê do niego. Innymi oznakami bólu mog± byæ: rozszerzone ¼renice, przyspieszona akcja serca, podniesiona temperatura cia³a.
Kolejnym argumentem potwierdzaj±cym odczuwanie bólu przez psy jest to , i¿ zastosowanie ¶rodków u¶mierzaj±cych ból (np. po operacji) przy¶piesza ich powrót do zdrowia. Dlatego dziwi fakt, ¿e wielu lekarzy weterynarii niechêtnie przepisuje psom ¶rodki przeciwbólowe. Silne i d³ugotrwa³e bóle stanowi± zagro¿enie dla zdrowia fizycznego i psychicznego zwierzêcia. Ból jest silnym czynnikiem stresotwórczym - i podobnie jak u cz³owieka - organizm reaguj±c na silny stres wytwarza hormony, które zmieniaj± poziom metabolizmu, wywo³uj± reakcje neurologiczne, zwiêkszaj± aktywno¶æ tarczycy itp. W konsekwencji prowadzi to uszkodzenia tych organów. Jednak - jak we wszystkim - tak¿e podaj±c psu ¶rodki przeciwbólowe trzeba zachowaæ równowagê. Np. je¶li ¶rodki ca³kowicie u¶mierz± ból, pies mo¿e powróciæ do swojej zwyk³ej aktywno¶ci i spowodowaæ otwarcie ¶wie¿o zasklepionych ran.
Poruszaj±c temat odczuwania bólu przez psy nie sposób nie wspomnieæ o obcinaniu ogonów - o tym w nastêpnym artykule: Obcinanie ogonów - czy to boli?
Opracowa³: GW, na podstawie: "Tajemnice psiego umys³u" Stanley Coren
http://psy24.pl/
|
