|
choroby paso¿ytnicze zwierz±t domowych cz. 4 Paso¿yty wewnêtrzne (endopaso¿yty) - PRZYWRY. |
|
|
|
|
Wpisa³: Anita Zielonkaweterynarz
|
PRZYWRY to bezwarunkowe paso¿yty wewnêtrzne krêgowców o ciele niecz³onowanym i listkowanym. Ich wielko¶æ waha siê w granicach kilku centymetrów.
Maj± dwie przyssawki - oko³ogêbow± i brzuszn±, a ich jelito zazwyczaj rozga³êzia siê na dwa g³ówne ramiona. Charakteryzuje je z³o¿ony cykl rozwojowy z co najmniej dwoma ¿ywicielami. Przedstawicielem przywr jest motylica w±trobowa (Fasciola hepatica) bêd±ca paso¿ytem ssaków ro¶lino¿ernych, a niekiedy tak¿e cz³owieka. Postaæ doros³a paso¿ytuje miêdzy innymi w w±trobie, powoduj±c jej uszkodzenia, a rozwój larw odbywa siê w ciele wodnego ¶limaka, zazwyczaj b³otniarki stawowej. Innym do¶æ powszechnym paso¿ytem (zw³aszcza w krajach tropikalnych) jest przywra krwi (Schistosoma haematobium), której dojrza³a postaæ ¿yje w naczyniach krwiono¶nych jamy brzusznej cz³owieka. ¯ywicielem po¶rednim tej przywry s± wodne ¶limaki. w odró¿nieniu jednak od motylicy jej cerkarie nie czekaj± biernie na zjedzenie, lecz potrafi± aktywnie wnikn±æ przez skórê do tkanek i naczyñ krwiono¶nych cz³owieka. Przywra krwi jest przyczyn± wielu stanów zapalnych u zara¿onych osób, co niekiedy prowadzi do ¶mierci. Cia³o przywr pokryte jest specjalnym bezpostaciowym oskórkiem, który chroni j± przed strawieniem przez enzymy gospodarza.
Opistorchoza wywo³ywana jest przez przywrê opisthorchis felineus. Zasiedla ona przewody ¿ó³ciowe w±troby lub woreczek ¿ó³ciowy. Wystêpuje g³ównie u psów, kotów, lisów i cz³owieka. Jest to plaski robak szeroko¶ci do 2mm i d³ugo¶ci do 13mm. Przywra ta potrzebuje, do swojego rozwoju, ¿ywicieli po¶rednich. Pierwszym z nich s± zazwyczaj ¶limaki bythynia leachi, drugim ryby karpiowate, mo¿liwy jest udzia³ ¿ywiciela dope³niaj±cego – ryby drapie¿ne. Ssaki zara¿aj± siê zjadaj±c zara¿one ryby.
Paso¿yt ten uszkadza w sposób mechaniczny jelita, mi±¿sz w±troby, przewody ¿ó³ciowe. Czêsto wystêpuj±ca du¿a ilo¶æ przywr prowadzi do zaczopowania przewodów ¿ó³ciowych. Opisthorchis felineus sprzyja równie¿ infekcjom bakteryjnym. Jej produkty przemiany materii dzia³aj± uczulaj±co na ¿ywiciela.
Objawy:
objawy ¿ó³taczki
zaburzenia przewodu pokarmowego
wymioty
os³abiony apetyt
wychudzenie
powiêkszenie brzucha
Alarioza wywo³ywana jest przez przywrê alaria alata. Bytuje ona w ¿o³±dku i jelitach cienkich zwierz±t miêso¿ernych. Szczególnie nara¿one na alariozê s± psy swobodnie biegaj±ce po lesie lub na wsi.
Rozwój przywry wymaga udzia³u ¿ywicieli po¶rednich. Pierwszy z nich to ¶limaki rodzaju planorbis. Drugi to kijanki i ¿aby. Ssaki wystêpuj± tu jako ¿ywiciele rezerwowi.
Larwa alaria alata po po³kniêciu przez ¿ywiciela ostatecznego przebija ¶cianê jego ¿o³±dka (albo jelita cienkiego) i przechodz± do jamy brzusznej. Potem przez przeponê wnikaj± do jamy piersiowej i do mi±¿szu p³uc. Od czasu dostania siê do organizmu psa do osiedlenia siê w jego p³ucach mija oko³o 24 godzin. W p³ucach przebywaj± oko³o 12 dni i przeobra¿aj± siê w postaæ m³odej przywry. Te wêdruj± do tchawicy i gard³a gdzie s± po³ykane i dostaj± siê ponownie do przewodu pokarmowego.
Oddzia³ywanie przywr na narz±dy wewnêtrzne, podczas wêdrówki po organizmie ¿ywiciela, powoduje ich perforacjê i stany zapalne.
Objawy:
podniesiona wewnêtrzna ciep³ota cia³a
bolesny, utrudniony oddech
biegunki
wymioty
os³abiony albo zmienny apetyt
w przypadku szczeni±t mog± wyst±piæ objawy przypominaj±ce padaczkê
do dyskusji na ten i inne tematy zapraszamy na ³amach naszego forum
|
