|
choroby paso¿ytnicze zwierz±t domowych cz. 2 Paso¿yty wewnêtrzne (endopaso¿yty) - P£AZIÑCE. |
|
|
|
|
Wpisa³: Anita Zielonkaweterynarz
|
P£AZIÑCE, robaki p³askie – typ drapie¿nych zwierz±t o prymitywnej budowie.
Cia³o mo¿emy podzieliæ na przód, ty³, stronê brzuszn± i grzbietow±. Pokryte jest ono jednowarstwowym nab³onkiem (pochodzenia entodermalnego) u paso¿ytów komórki nie s± orzêsione i zlewaj± siê w jedn± warstwê zwan± syncytium. Paso¿yty posiadaj± dodatkowo pokryty nab³onek oskórkiem, który chroni przed strawieniem. Pod nab³onkiem znajduj± siê miê¶nie g³adkie, u paso¿ytów maj± postaæ pojedynczych w³ókienek. Nab³onek oraz miê¶nie tworz± wór pow³okowo-miê¶niowy nadaj±cy kszta³t.
Budowa wewnêtrzna:
Uk³ad pokarmowy - Rozpoczyna siê otworem gêbowym, dalej przechodz±cym w gardziel (mo¿e byæ wynicowana na zewn±trz), za ni± znajduje siê jelito. Otwór odbytowy tylko u niektórych wirków i przywr, u wiêkszo¶ci nie wystêpuje.Tasiemce nie posiadaj± uk³adu pokarmowego.
Uk³ad oddechowy - Nie wystêpuje, wymiana gazowa nastêpuje przez ca³± powierzchniê cia³a. Wystêpuje oddychanie beztlenowe.
Uk³ad kr±¿enia - Podobnie jak uk³ad oddechowy nie istnieje, a substancje od¿ywcze rozprowadzane s± przez p³yn znajduj±cy siê w parenchymie.
Uk³ad nerwowy - Uk³ad charakteryzuj±cy siê prost± budow± zbudowany z dwóch zwojów nerwowych oraz z odchodz±cych pni nerwowych po³±czonych poprzecznymi spoid³ami.
Uk³ad wydalniczy - Sk³adaj±cy siê z kanalików znajduj±cych siê w parenchymie zakoñczonych protonefrydiami, do których uchodz± komórkami p³omykowymi. Taki uk³ad nosi nazwê uk³adu protonefrydialnego.
Rozmna¿anie - Charakteryzuje je hermafrodytyzm. Najczê¶ciej wystêpuje zap³odnienie krzy¿owe. Zró¿nicowany jest równie¿ rozwój osobnika. Wirki charakteryzuj± siê rozwojem prostym, za¶ paso¿yty rozwojem z³o¿onym.
Najczêstszymi przedstawicielami p³aziñców – paso¿ytów s± tasiemce.
Difilobotrioza to choroba wywo³ana przez tasiemca diphyllobothrium latum. Wystêpuje u ludzi i zwierz±t w rejonach podmok³ych, w dorzeczach jezior i rzek.
Diphyllobothrium latum to tasiemiec nieuzbrojony osi±gaj±cy do 15m d³ugo¶ci. Szeroko¶æ tego tasiemca mo¿e dochodziæ do 20mm. Jaja d. latum uwalniane s± bezpo¶rednio do jelita ¿ywiciela i stamt±d do ¶rodowiska zewnêtrznego.
Rozwój tasiemca nastêpuje z udzia³em dwóch ¿ywicieli po¶rednich. Pierwszym z nich jest oczlik, drugim planktono¿erne ryby (np. karpie). Trzecim z kolei ¿ywicielem po¶rednim mo¿e byæ ryba drapie¿na. Zara¿enie psów, kotów i ludzi nastêpuje po zjedzeniu ryby.
D. latum przyczepiaj±c siê do ¶ciany jelita powoduje jej podra¿nienie, a je¶li wystêpuje w wiêkszej ilo¶ci mo¿e równie¿ doprowadziæ do zatkania ¶wiat³a jelita. Tasiemiec ten mo¿e doprowadziæ do objawów:
anemia
zwiêkszenie ilo¶ci bia³ych krwinek
obni¿enie ilo¶ci czerwonych p³ytek oraz hemoglobiny
zwiêkszenie zawarto¶ci bia³ka w moczu
zaburzenia uk³adu pokarmowego (rzadki, wodnisty ka³)
s³aby apetyt lub jego brak
widoczne b³ony ¶luzowe s± blade
wymioty z cz³onami tasiemca
Dipylidioza wywo³ywana jest przez tasiemca dipylidium caninum. Jest on tasiemcem uzbrojonym i umiejscawia siê w jelicie cienkim. Jego cz³ony s± w kszta³cie ogórka i zawieraj± liczne torebki z jajami. Po osi±gniêciu dojrza³o¶ci p³ciowej cz³ony s± wydalane z ka³em poza organizm ¿ywiciela. Cz³ony s± koloru ró¿owego i posiadaj± zdolno¶æ ruchu.
Tasiemiec ten wystêpuje u psów, kotów, ludzi, miêso¿ernych dzikich zwierz±t. ¯ywicielami po¶rednimi s± larwy pche³, pch³y, larwy i doros³e wszo³y.
Przy zara¿eniu wiêksz± ilo¶ci± takich tasiemców mo¿emy obserwowaæ objawy:
zmienny apetyt
os³abienie
osowia³o¶æ
wychudzenie
wymioty
saneczkowanie
zaburzenia uk³adu nerwowego
zmiany skórne
Teniozy to inwazje tasiemców tasiemców rodzaju teania.
S± to tasiemce uzbrojone.
W warunkach polskich najczê¶ciej wystêpuj±cymi odmianami s±:
Taenia pisiformis.
Osi±ga d³ugo¶æ do 2m. Dojrza³e cz³ony osi±gaj± szeroko¶æ wiêksz± ni¿ d³ugo¶æ. Najczê¶ciej spotykany u psów. Jego ¿ywiciele po¶redni to zaj±ce, króliki, drobne gryzonie.
Taenia hydatigena.
Osi±ga d³ugo¶æ do 5m. Spo¶ród zwierz±t domowych najczê¶ciej wystêpuje u psa, ale mo¿e zdarzyæ siê równie¿ u kota i innych miêso¿erców. ¯ywiciele po¶redni tego tasiemca to prze¿uwacze, ¶winie a tak¿e drobne gryzonie.
Hydatigera taeniaformis.
Ro¶nie do 60cm. Spotykany jest najczê¶ciej u kotów. Jego ¿ywicielem po¶rednim s± przede wszystkim myszy.
Wymienione tasiemce dostaj± siê do ¿ywicieli po¶rednich wprost ze ska¿onej gleby i wody. Psy i koty zara¿aj± siê poprzez zjedzenie larw, które dosta³y siê do karmy od ¿ywicieli po¶rednich. Po³kniête larwy rozwijaj± siê i jako kolejne postaci tasiemca przedostaj± siê, wraz z krwi±, do w±troby, p³uc czy te¿ do innych narz±dów. Osiedlaj± siê tam i przechodz± kolejne przemiany prowadz±ce do pe³nej dojrza³o¶ci. Proces ten trwa 2 do 3 miesiêcy.
Po osi±gniêciu dojrza³o¶ci p³ciowej tasiemce te ¿yj± w jelicie cienkim. Jelito jest przez nie podra¿niane, a wydalane produkty przemiany materii prowadz± do zatruwania organizmu ¿ywiciela. Skrajne przypadki, to zamkniêcie ¶wiat³a jelita przez nagromadzone tam tasiemce. Objawy zaatakowania przez taenie to:
wymioty
rzadki ka³ (czêsto ze ¶luzem i cz³onami tasiemca)
przechodzenie biegunek w zaparcia
objawy zatrucia uk³adu nerwowego takie jak chwiejny chód czy napady padaczkowe (u szczeni±t)
do dyskusji na ten i inne tematy zapraszamy na ³amach naszego forum
|
