|
choroby paso¿ytnicze zwierz±t domowych cz. 1 Co to s± paso¿yty i dlaczego stanowi± zagro¿enie. |
|
|
|
|
Wpisa³: Anita Zielonkaweterynarz
|
PASO¯YT jest to organizm ¿yj±cy w ¶cis³ym zwi±zku z innym organizmem. Z ¿ywicielem. Na jego koszt i z jego szkod±.
Wiele chorób, z jakimi musz± sobie radziæ w³a¶ciciele zwierz±t domowych jest wywo³ana w³a¶nie przez nie. Dlatego nale¿y nieco przybli¿yæ temat, jakim s± niebezpieczeñstwa wynikaj±ce z dzia³ania paso¿ytów, a tak¿e sposoby radzenia sobie z nimi.
Paso¿yty atakuj± ¿ywe organizmy na ró¿ne sposoby.
Pch³a, która ca³e ¿ycie spêdza w ow³osieniu ¿ywiciela jest paso¿ytem zewnêtrznym.
¯yje na powierzchni innego organizmu i ¿ywi siê jego krwi±. Ektopaso¿yty mog± ¿ywiæ siê te¿ elementami pokrycia swojego ¿ywiciela, robi± tak wszo³y, które ¿ywi± siê ptasimi piórami. Przedstawiciele paso¿ytów zewnêtrznych maj± ró¿ne sposoby na korzystanie ze swojego ¼ród³a pokarmu. S± to specjalnie zbudowane narz±dy (ssawki, przylgi) i swoiste substancje przeciwdzia³aj±ce krzepniêciu pobieranych substancji (enzymy). Wiele paso¿ytów zewnêtrznych przenosi zarazki (kleszcze, komary, muchy) b±d¼ te¿ jest ¿ywicielami po¶rednimi dla innych paso¿ytów.
Paso¿yty wewnêtrzne nie maj± oczu ani ubarwienia. Nie maj± narz±dów ruchu. Ich nab³onek musi byæ odporny na dzia³anie enzymów trawiennych ¿ywiciela. Paso¿yty wewnêtrzne maj± zdolno¶æ „oddychania beztlenowego" czyli uzyskiwania energii w procesie beztlenowego rozk³adu glukozy do kwasu mlekowego. Jest to sposób niezmiernie rozrzutny, wykorzystuj±cy zaledwie oko³o 5% energii, któr± mo¿na by uzyskaæ na drodze tlenowej. Paso¿yty jednak z jednej strony s± w sytuacji przymusowej, bo tlenu nie maj±, z drugiej strony mog± sobie na tak± rozrzutno¶æ pozwoliæ, maj±c sta³y i niewyczerpalny nadmiar pokarmu. Przywry i tasiemce nie utraci³y zdolno¶ci oddychanie tlenowego, w razie mo¿no¶ci pobieraj± tlen i wykorzystuj± go. Rozwój paso¿ytów wi±¿e siê najczê¶ciej ze zmian± ¿ywiciela. Organizm, w którym bytuje postaæ dojrza³a nazywamy ¿ywicielem ostatecznym. Jaja paso¿yta wydostaj± siê z ¿ywiciela ostatecznego na zewn±trz i zara¿aj± organizm, w którym rozwija siê larwa. Ten organizm nazywamy ¿ywicielem po¶rednim. Przej¶cie do ¿ywiciela ostatecznego odbywa siê zwykle, choæ nie zawsze, tak, ¿e ¿ywiciel ostateczny zjada po¶redniego razem z larw±.
¦rodowisko ¿ycia paso¿ytów wewnêtrznych wymaga zatem od nich specjalnych przystosowañ:
-nab³onek odporny na strawienie
-brak ubarwienia, narz±dów zmys³ów i narz±dów ruchu
-brak uk³adu krwiono¶nego, oddechowego i pokarmowego(wch³anianie pokarmu strawionego przez ¿ywiciela)
-narz±dy czepne: przyssawki(tasiemiec nieuzbrojony), przyssawki i haczyki(tasiemiec uzbrojony)
-oddychanie beztlenowe
-produkowanie olbrzymich ilo¶ci jaj, obojnactwo, mo¿liwo¶æ samozap³odnienia
-wykorzystywanie ¿ywicieli po¶rednich(rozmna¿anie bezp³ciowe) i ¿ywicieli ostatecznych(rozmna¿anie p³ciowe)
do dyskusji na ten i inne tematy zapraszamy na ³amach naszego forum
|
